Niedawno Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał bardzo ważny dla firm eksportowych wyrok. Szczególne znaczenie ma on dla firm uzyskujących z ZUS A1 w trybie art. 13.1 rozporządzenia 883/2004 (tzw. praca w więcej niż jednym kraju).
Wyrok ten jest o tyle niekorzystny dla firm, że opierając się na jego tezach, ZUS może odmówić wydania A1 lub wycofać już wydane, jeśli pracodawca nie będzie w stanie dowieść, że praca, która z założenia miała być wykonywana w więcej niż jednym kraju, była rzeczywiście świadczona w tym trybie.
W postępowaniu toczącym się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości chodziło o odpowiedzi na nast. pytania:
1) Czy objęcie przez przepis art. 14 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 […] zakresem podmiotowym »osoby zwykle zatrudnionej na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich«, w odniesieniu do której w literze b) tego przepisu doprecyzowano, wskazując, że chodzi o osobę inną niż określona w literze a), oznacza – w przypadku pracownika najemnego zatrudnionego na podstawie stosunku pracy przez jednego pracodawcę:
a) uznanie go za taką osobę wówczas, gdy z uwagi na charakter zatrudnienia wykonuje pracę w różnych państwach członkowskich w tym samym czasie (jednocześnie), co rozciąga się też na stosunkowo krótkie okresy, i w związku z tym często przekracza granice państw,
jak i też oznacza
b) uznanie go za taką osobę również wówczas, gdy jest zobowiązany w ramach jednego stosunku pracy do stałego (zwykłego) wykonywania pracy w kilku państwach członkowskich, w tym w państwie, na terytorium którego zamieszkuje, albo w kilku innych państwach członkowskich niż państwo zamieszkania takiego pracownika bez względu na długość następujących po sobie okresów wykonywania obowiązków w poszczególnych krajach członkowskich i przerw między nimi, bądź – z ograniczeniem czasowym?
2) Czy w przypadku przyjęcia interpretacji zgodnie z powyższym pkt b) stosowanie przepisu art. 14 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 1408/71 możliwe jest w sytuacji, gdy zobowiązanie w ramach stosunku pracy łączącego pracownika z jednym pracodawcą do stałego wykonywania pracy w kilku państwach członkowskich uwzględnia wykonywanie obowiązków w państwie członkowskim zamieszkania pracownika, mimo iż taka sytuacja – świadczenia pracy w tym właśnie państwie – w momencie nawiązania stosunku pracy wydaje się wykluczona, i czy w przypadku odpowiedzi negatywnej możliwe jest zastosowanie art. 14 ust. 2 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia nr 1408/71?”.
Ponieważ w zmienionym stanie prawnym odpowiednikiem art. 14 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 jest nowy art. 13 Rozp. 883/2004, wyrok ma ogromne znaczenie dla wszystkich firm, które delegują pracowników za granicę.
Rozstrzygnięcie ETS i jego skutki dla firm zostanie zaprezentowane na najbliższym seminarium:
Problemy oraz ryzyka prawne, podatkowe i ubezpieczeniowe delegowania pracowników za granicę
nowa Dyrektywa o delegowaniu pracowników – pilna potrzeba korekty dotychczasowych modeli delegowania pracowników za granicę
